Ten tekst jest w małym stopniu rozwinięciem tekstu mojego kolegi ze stowarzyszenia, Vlada, na temat wyborów prezydenckich we Francji, do którego odsyłam i zachęcam do przeczytania, o ile tego jeszcze drogi czytelniku nie uczyniłeś.
Le Monde i Politico poinformowały niedawno o bardzo ciekawym spotkaniu. Przedstawiciele premiera Sébastiena Lecornu spotkali się z kierownikami czołowych francuskich banków, by pomóc politykom kandydującym na urząd prezydenta w pozyskiwaniu środków na kampanię wyborczą.
Oczywiście anonimowy członek gabinetu, który udzielił komentarza dla Politico, podkreślał, że premier „nie negocjuje w imieniu” Rassemblement National. Zwraca uwagę, że inicjatywa ta pomoże też mniejszym kandydatom ubiegającym się o urząd prezydenta Republiki Francuskiej. Spotkanie miało na celu uniknięcie ingerencji z „zagranicznej sieci finansowania”.
Problem Marine Le Pen i Rassemblement National
Pomimo podkreślania przez członków rządu, że inicjatywa nie ma na celu wspomagania Rassemblement National oraz Marine Le Pen, to jednak ta prawicowa/skrajnie prawicowa kandydatka najczęściej ze wszystkich domniemanych uczestników wyścigu prezydenckiego w roku 2027 napotykała wielokrotnie na problemy z pozyskaniem środków na kampanię wyborczą.
W 2017 roku Le Pen musiała skorzystać z pożyczki rosyjskiego banku – First Czech-Russian Bank.
Natomiast po zmianie w prawie francuskim, zakazującym pozyskiwania środków na kampanię wyborczą spoza Unii Europejskiej, Marine Le Pen skorzystała z pożyczki węgierskiego banku – MKB Bank.
Chodzi o reputację
Wiele banków francuskich nie chce udzielać pożyczki Rassemblement National i jego liderce. Problemem nie jest wątpliwość co do spłaty pożyczki, a ryzyko reputacyjne. Warto pamiętać, że cały czas obowiązuje kordon sanitarny i trzyma się w Ensamble Nationale. Natomiast ryzyko co do spłaty pożyczki przez Le Pen jest bardzo niskie – wynika to ze sposobu, w jaki państwo francuskie zwraca kandydatom, którzy przekroczyli 5% poparcia w pierwszej rundzie wyborów, 47,5% kosztów kampanijnych aż po 8 milionów euro. Jeśli kandydat nie przekroczył progu 5% poparcia ogólnokrajowego, musi pogodzić się ze zwrotem przez Francję jedynie 4,75% wydatków kampanijnych. Marine Le Pen bez problemu przekroczyła ten próg w 2012, 2017 i 2022 roku, jednak bankierzy prywatnie wypowiadają się z obawą o utratę od 2-5% swoich klientów, jeśli udzieliliby jej pożyczki. Oczywiście przedstawiciele instytucji finansowych tego otwarcie nie powiedzą. Ewidentnym znakiem jest jednak fakt, że Marine Le Pen ma systematyczne problemy z pozyskiwaniem środków na kampanie wyborcze.
Rozwiązanie problemu Marine Le Pen
W przypadku Le Pen największym problemem jest bez wątpienia ryzyko reputacyjne. Dlatego też władze francuskie chciałyby powołać konsorcjum bankowe składające się z największych instytucji finansowych: BNP Paribas, Societe Generale, BPCE, Credit Mutuel, Credit Agricole i La Banque Poste. Wszystkie te banki podzieliłyby się ryzykiem finansowym, na tej samej podstawie co kredyt konsorcjalny. Dodatkowo Fédération Bancaire Française (organizacja zawodowa i lobbingowa reprezentująca sektor bankowy we Francji) zażądała zabezpieczenia tych pożyczek przez państwo. Zapewne wynika to z ryzyka, jakie konsorcjum musiałoby ponieść finansując mniejszych kandydatów, w których przypadku przekroczenie progu 5% jest mocno niepewne.
Dodatkowym faktem wskazującym, że problem leży w reputacji, a nie w ryzyku niespłacenia pożyczki jest kwestia tego, kto będzie w imieniu konsorcjum negocjował pożyczkę. Musi być to jeden konkretny bank, a żadna instytucja finansowa wchodząca w skład konsorcjum nie wyraża na to chęci. Zaproponowano rozwiązanie, aby był to La Banque Poste (francuski bank pocztowy), który jest własnością państwa, ale i on nie pała entuzjazmem do podjęcia się obowiązku negocjowania warunków pożyczki na rzecz kampanii wyborczej Marine Le Pen.
Suwerenność polityczna granicą kordonu sanitarnego?
Pomimo, że rząd francuski podkreśla, iż spotkanie dotyczyło ogólnie finansowania różnych partii politycznych, to jednak nie ma co się łudzić, że głównym beneficjentem tego mechanizmu będzie polityczka, która jest liderem w każdym znaczeniu oprócz formalnego. Liderem ugrupowania politycznego, wokół którego rozciągnięty jest kordon sanitarny.
Jednak rząd francuski podjął decyzję o podjęciu działań, by partie polityczne i kandydaci nie byli zmuszeni szukać finansowania na kampanie polityczne poza granicami Republiki Francuskiej, a korzystali z lokalnych instytucji finansowych.
Opracowywany obecnie mechanizm ma charakter suwerenistyczny, a zarazem wspomoże ugrupowanie, z którym według dogmatu kordonu sanitarnego za wszelką cenę nie powinno się współpracować i mu pomagać. Tutaj zaś dla „ogólnego” dobra największym beneficjentem będzie ten otoczony odwiecznym kordonem sanitarnym.